Onder deze titel is in oktober een Periodiekske verschenen van heemkundekring Weerderheem. De titel geeft aan: het boekje handelt over de kerkhoven (en kerken) van de twee kerkdorpen Borkel en Schaft in de gemeente Valkenswaard.

kerkhofmuurborkelDe foto toont ons hoe het H. Hartbeeld, dat voor de Servatiuskerk van Borkel staat, uitziet op de begraafplaats.

Bij deze foto gaat het erom, te laten zien, dat het H. Hartbeeld dik tevreden kan zijn met het uitzicht (voor zover dat van een kerkhof gezegd kan worden).

Niet alleen kan vastgesteld worden dat de graven en het gehele terrein er goed geconserveerd en tot in detail verzorgd uit ziet.

En dat ook geconstateerd kan worden dat historische gebouwen, zoals het oude gemeentehuis van Borkel (het huis midden-achter met de bomentweeling) in dit kerkdorp nog geen geweld is aangedaan. Maar vooral zal het beeld met genoegen genieten van het gegeven, dat de ommuring van de begraafplaats zo fonkelend in de aandacht springt. Want dat die muur er zo oogverblindend gaaf en trots bijstaat, is het werk van de mensen uit Borkel en Schaft zelf.

Een groep vrijwilligers met veel liefde voor de historie en met verstand van bouwen heeft er vele uurtjes ingestoken. Dit tot genoegen van de beheerscommissie van de H. Servatius, die met een feestelijke bijeenkomst op 26 oktober de gerestaureerde historische muur officieel onder de aandacht bracht. Onder dankzegging aan de gemeente en de Rabobank die financieel zijn bijgesprongen. Men vond het de moeite waard om tegelijk ook een stukje geschiedenis van kerk en begraafplaats vast te leggen. Dat gebeurde door Joop van Appeldorn in een uitgave van de heemkundekring, het Periodiekske, dat in het kerkdorp is verspreid, en uiteraard onder de leden van Weerderheem.

Om terug te komen op het H. Hartbeeld. Dat stond vroeger op het plein voor de kerk, het plein dat toen H. Hartplein heette. Bij de aanpassingen aan het plein en de naamsverandering in Mgr. Kuijpersplein is het H. Hartbeeld gespaard gebleven maar wel verplaatst naar de huidige plek. Dit en meer aanverwante gegevens zijn eveneens te lezen in het boekje. Voor de feiten omtrent de begraafplaatsen gaat de schrijver ver terug in de geschiedenis. Adriaan C. Brock, koster in Sint Oedenrode, schreef rond 1825 in zijn beschrijving van Land en Meijerij van Den Bosch deel 2:

"Borkel en Schaaft zijn twee Parochien, welke zedert de godsdienstveranderingen eenigen tijd behoord hebben onder andere Parochien: Borkel onder Westerhoven, en de Schaaft onder Valkenswaard. De afscheiding van de Parochien is geschied omtrent het jaar 1690 . . . De oude Parochiekerk voor Borkel werd door de Staaten in het jaar ? toegestaan tot byzonder gebruik van de Pastoor, die er onmiddellijk tegenwoond: nogtans met uitdrukkelyk verbod van er eenigen Godsdienst in te oeffenen. Nog heden word onzen H. Godsdienst verrigt in de opgerichte Kerkschuur welke daar beter toe geschikt is. Op den Schaaft heeft men een getoorend kerkjen. Het oud kapelletje is aldaar geheel afgebrooken."

Deze Brock-beschrijving is door de deskundigen als niet geheel betrouwbaar gekwalificeerd. Gelukkig laat Van Appeldorn zich niet door hem maar voornamelijk leiden door landmeter Hendrik Verhees, die in diezelfde tijd tekeningen met beschrijvingen maakte van de kerken en kapellen in de regio. Het gegeven citaat echter wijst erop dat er ruim drie eeuwen geleden in Borkel en in Schaft (beide plaatsen hadden circa 200 inwoners) sprake is van godshuizen. Waar die hebben gestaan, en waar de overledenen werden begraven vertelt Joop van Appeldorn in dit Periodiekske.